home > Planet > Visie – Milieu > Transport en logistiek

De chemische industrie gebruikt vooral milieuvriendelijk transport

De chemische, kunststoffen en life sciences industrie maakt voor bijna 75% van haar  transportactiviteit gebruik van milieuvriendelijke transportvormen met lage emissiefactoren (zie onderstaande tabel rond CO2-uitstoot).

Pijpleidingen blijven voor de chemische industrie een zeer belangrijke transportvorm die goed is voor meer dan 25% van het totale volume dat getransporteerd wordt. Met een aandeel van ongeveer 5%, lijkt spoorvervoer een bescheiden transportvorm voor de chemische industrie, maar statistieken zijn misleidend. Vervoer via het spoor is van vitaal belang voor degenen die er gebruik van maken. Luchtvracht vertegenwoordigt slechts een klein deel van het totale transportvolume en wordt vooral gebruikt voor producten met een hoge toegevoegde waarde, zoals farmaceutische producten.

rail: data 2011
Bron: Statistiques Transport SPF Economie (sauf pipelines); Fetrapi (pipelines) ; calculs essenscia

Zelfs zonder rekening te houden met het vervoer via pijpleidingen, presteert de chemische industrie beter dan de hele industrie. Het aandeel van wegvervoer voor de hele industrie bedraagt bijna 50% terwijl 60% van het totale volume van de chemische & life sciences sector via het water of het spoor vervoerd wordt.

Tabel 1 : Aanbevolen Gemiddelde Emissiefactoren

Transportvormen gCO2/ton-km
Wegvervoer 62
Spoorvervoer 22
Binnenvaart 31
Zeevervoer korte afstand 16
Intermodaal weg/spoor 26
Intermodaal weg/binnenvaart 34
Intermodaal weg/zeevervoer korte afstand 21
Pijpleidingen 5
Diepzee container 8
Deepzee tankschip 5
Luchtvracht 602

Bron: Alan McKinnon

Op weg naar nieuwe logistieke modellen

De “horizontale samenwerking in de toeleveringsketen” – namelijk het bundelen van goederenstromen tussen meerdere bedrijven die op hetzelfde niveau in de toeleveringsketen opereren en dezelfde of complementaire noden op het vlak van transport kennen –  creëert logistieke synergieën en draagt dus bij tot het maximaliseren van het gebruik van activa, het verminderen van de kosten en het optimaliseren van de service level en de duurzaamheid.

Het project van Tupperware en Procter & Gamble is een goede illustratie van een horizontale samenwerking (zie het initiatief onderaan de pagina).

Deze nieuwe business strategie biedt potentieel een aantal aanzienlijke verbeteringen. De grotere uitdaging bestaat er echter in ervoor te zorgen dat de strategie aanvaard wordt en effectief werkt in de praktijk. Dit zijn taken die deel uitmaken van het project Collaborative Concepts for Co-modality (CO³). Het CO³ consortium brengt logistieke specialisten, de verwerkende industrie en transportbedrijven samen en  heeft twee jaar gewerkt rond het onderwerp ‘samenwerking’ en ‘co-modaliteit’. Het creëerde een kader dat als model dient en juridische en operationele richtlijnen bevat voor samenwerkingsprojecten binnen de toeleveringsketen.

Het bundelen van goederenstromen van verschillende exporteurs (Baxter, Eternit, Ontex en Colruyt) tussen België en Spanje is een goed voorbeeld van een testcase. Het resulteerde in meer dan 30% CO2-besparingen zonder de kosten te verhogen.

Spoor

De sector gebruikt bijna 50.000 wagons per jaar voor het vervoer van de producten. Eerst worden ze naar één van de 360 knooppunten in België getransporteerd van waaruit ze dan verder over heel Europa vervoerd worden.

Vervoer via het spoor is van vitaal belang voor de toeleveringsketen van de chemische sector. Dit is deels te wijten aan het feit dat ‘just-in-time’ de norm geworden is voor bedrijven die gebruikmaken van spoorvervoer. Transport via het spoor is cruciaal en wegvervoer is niet echt een alternatief omdat :

  • Wegvervoer de extra vraag niet kan opvangen, gezien de grote volumes die per spoor vervoerd worden (1 wagon= 3 trucks);
  • De CO2-uitstoot aanzienlijk lager is bij vervoer via het spoor;
  • Bedrijven die momenteel beroep doen op spoorvervoer over onvoldoende capaciteit voor de afhandeling van trucks op hun sites (laad- en losstations) beschikken;
  • Wegvervoer niet toegelaten is voor bepaalde gevaarlijke producten;
  • Overschakelen naar wegtransport de verkeersopstoppingen nog zou verergeren.

Om die redenen wensen veel bedrijven binnen onze sector het spoorvervoer te behouden. Het maakt deel uit van hun engagement voor duurzame ontwikkeling.

Het grootste volume wordt in afzonderlijke wagons (versus een volledige trein) vervoerd. De voorbije jaren hebben bedrijven in de sector miljoenen euro’s in België geïnvesteerd in infrastructuur, materialen en opleiding om zo toekomst van het verspreid spoorvervoer te vrijwaren.

Omdat de haven van Antwerpen belangrijk is voor het verspreid spoorvervoer, hebben het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen Alfaport en essenscia samen de havenspooroperator  “Antwerp Railport” opgericht. Deze nieuwe speler zal zich focussen op de verkeersuitdagingen (continuïteit, kwaliteit) in de haven van Antwerpen. “Antwerp Railport” is een neutrale operator die elk bedrijf zal bijstaan dat diensten voorstelt om het verspreid spoorvervoer binnen het havengebied te organiseren. Dit zal niet alleen efficiënter spoorvervoer opleveren maar ook de continuïteit en de optimalisering van het spoorvervoer waarborgen.

Pijpleidingen

Pijpleidingen zijn een zeer belangrijke transportvorm voor de chemische industrie. Volgens Fetrapi, zijn ongeveer 25% van de 96 miljoen ton producten die via de pijpleidingen vervoerd worden, chemische producten. Bovendien worden belangrijke grondstoffen voor de (petro)chemische industrie, zoals ruwe olie, ook via pijpleidingen getransporteerd.

Bron: EPCA, Resultaten van de denktanksessies, august 2007

Antwerpen ligt in het centrum van het West-Europese netwerk van pijpleidingen. Het pijpleidingennetwerk evolueert continu dankzij de verzoeken van nieuwe klanten of aanvullende verzoeken van bestaande klanten.

In België is het belangrijkste knelpunt het gebrek aan een route voor pijpleidingen vanuit de haven van Antwerpen naar de chemische bedrijven in Limburg, Nederland en het Duitse Ruhrgebied. Begin 2015 zijn de Vlaamse overheid en de haven van Antwerpen samen met de pijplijnfederatie Fetrapi en essenscia een haalbaarheidsstudie gestart om de opties te onderzoeken voor het implementeren van een ondergrondse pijpleidingenstraat die van de haven van Antwerpen tot het Ruhrgebied loopt. De resultaten van deze studie worden tegen eind 2015 verwacht.
Het bundelen van pijpleidingen in een speciale “pijpleidingenstraat” biedt vele voordelen:

  • Het is veel veiliger: pijpleidingenstraten vermijden dichtbevolkte gebieden. Tijdens de toekomstige infrastructuurwerken is het makkelijker om pijpleidingen te vermijden;
  • In vergelijking met andere transportvormen, nemen pijpleidingen minder ruimte in;
  • Verdere economische ontwikkeling tussen de grootste olie- en chemische cluster van Europa en het Ruhrgebied vraagt extra ruimte voor pijpleidingen.

Initiatieven van de sector

Veilig en duurzaam transport: een topprioriteit voor de sector

Het transport van chemische producten is aan zeer strikte regels en voorschriften onderworpen. Toch neemt de chemische industrie zelf het initiatief om bijkomende acties te ondernemen die de veiligheid van de logistieke keten ten goede komen. Omdat het transport van chemische producten voornamelijk een internationaal gegeven is, werkt essenscia hiervoor samen met Cefic, de Europese sectororganisatie. Als federatie promoot essenscia het gebruik van veiligheidstools die ontwikkeld werden en worden er studiedagen en seminaries ingericht voor de leden. Dit gebeurt in samenwerking met de lokale overheden en transportexperten.

De voorbije jaren ontwikkelde Cefic – in nauwe samenwerking met de transportsector – verschillende richtlijnen en instrumenten die als doel hebben een aantal best practices zo consequent mogelijk toe te passen (CEFIC – Transport Logistics – Best Practice Guidelines). Wat vertegenwoordigen die richtlijnen? Een aantal richtlijnen gaan over specifieke chemische producten of productgroepen die gevaarlijk zijn. Maar er werden ook een reeks algemene richtlijnen ontwikkeld in verband met het transport en de aanverwante logistieke operaties. Concreet gaat het hier over activiteiten zoals laden & lossen en de beveiliging van de goederen tijdens het transporttraject. Naast deze richtlijnen voor een veilig transport en veilige logistieke operaties, werd er ook een nieuwe praktische gids opgesteld. Hierin worden logistieke incidenten en ‘near-misses’ grondig geanalyseerd. Het doel hiervan? Op basis van de fouten in het verleden de juiste conclusies trekken om in de toekomst nog veiliger te kunnen werken.

Veilig transport is een belangrijk aandachtspunt maar duurzaam transport is ook een thema waarvoor de aandacht alsmaar toeneemt. Onder het motto ‘meten is weten’ schreef de Heriott-Watt University van Edinburgh (UK) – in opdracht van Cefic – een rapport over het meten en beheren van CO2-emissies die bij het transport van chemische goederen vrijkomen. Op basis hiervan werd een praktische gids uitgegeven. Het is een handige tool die bedrijven kunnen gebruiken om de CO2-uitstoot per hoeveelheid getransporteerde producten te berekenen.

Read More

Tupperware en Procter & Gamble: Samen naar Griekenland

Transport en logistiek Tupperware en Procter_NL

Bij P&G was de vulverhouding uitgedrukt in het aantal palletten per vrachtwagencontainer 100%. De vulverhouding uitgedrukt in het aantal ingenomen kubieke meter daarentegen, was ongeveer 50%. Omwille van beperkingen op het vlak van gewicht/veiligheid, mochten bepaalde zware producten een bepaalde hoogte niet overschrijden en was het niet toegelaten om de lege ruimte die boven overbleef, op te vullen met één van de getransporteerde producten.

Tupperware werd met het tegenovergestelde probleem geconfronteerd: de vulverhouding van hun vrachtwagens was 85% qua volume maar qua gewicht was dit slechts 35% (volumineuzere maar lichte producten).

Toen beide bedrijven vaststelden dat hun transportstromen naar Griekenland bijna identiek waren wat betreft hun vertrek en bestemming, hebben ze besloten deze stromen te bundelen.

In de praktijk komt het erop neer dat de Tupperware producten de productiesite van Aalst verlaten richting het P & G magazijn in Mechelen. Daar worden de Tupperware producten verdeeld in containers en worden ze op de zwaardere P & G producten gestapeld. Daarna brengt de vrachtwagen de containers naar het spoor waar ze vervolgens met de boot naar Griekenland vertrekken. In Athene worden de Tupperware producten in het magazijn van P & G opnieuw verzameld in een vrachtwagen die hen naar de Tupperware site brengt die zich op zo’n honderd kilometer van Athene bevindt.

Deze horizontale samenwerking heeft bijgedragen tot een aanzienlijke verbetering van de vullingsgraad van de voertuigen. Deze steeg van 55% tot 85%. De samenwerking zorgde ook voor een daling van het verkeer met 150.000 vrachtwagens km / jaar en een reductie van de CO2-uitstoot van meer dan 200T. Daarenboven daalden de transportkosten tussen België en Griekenland met meer dan 15%.

« De toekomst van transport en opslag zit in ‘samenwerking’. Dit is de beste investering voor de volgende generaties en de toekomst van onze bedrijven. Als bedrijven blijven we vragende partij om verder samenwerkingen op te bouwen. »
Koen Muylaert (Physical Distribution External Collaboration Leader, P & G)

Read More

Kennis rond ‘Transportation & Distribution Safety’ met elkaar uitwisselen

transportveiligheid BASF Transportation and Distribution Safety_NL-01

Hoe ziet de binnenkant van een tankwagen eruit? Welke zijn de verschillende kleppen, openingen en veiligheidsvoorzieningen die je in een spoortankwagen kan terugvinden? Hoe kan je nagaan of een tankcontainer geschikt is voor het vervoeren van een bepaald product? Dit soort vragen zijn typische vragen die tijdens de ‘Transportation and Distribution Safety Practical Days (TDS)’ bij BASF Antwerpen in mei 2014 aan bod kwamen. Deze TDS Practical Days werden door drie belangrijke sites in Europa georganiseerd: Antwerpen, Schwarzheide en Ludwigshafen.

Het opzet van deze Practical Days? Aan de hand van praktische voorbeelden en oefeningen zowel de juridische als de specifieke BASF-eisen die TDS reguleren, uitleggen. Deze praktijkgerichte format biedt de mogelijkheid om verschillende soorten apparatuur/technologie i.v.m. TDS te zien maar ook om aandachtspunten aan te kaarten die de deelnemers in hun dagelijkse werkzaamheden ervaren. Interne en externe TDS-experts zijn beschikbaar om vragen te beantwoorden of actuele onderwerpen rond TDS te bespreken. In Antwerpen was bijvoorbeeld, één van de vier onderwerpen de binnenvaart en de BASF-collega’s hadden de mogelijkheid om aan boord van een schip te gaan.

“Dit is de perfecte aanvulling op de klassieke klassikale trainingen ‘Gevaarlijke stoffen’ die we om de twee jaar geven aan onze werknemers. Bovendien is het een geweldige kans om collega’s die van andere afdelingen of andere sites komen te ontmoeten en informatie te bekomen over upstream of downstream processen.” zegt Yves Neefs (LPO/T), de TDS-adviseur van BASF Antwerpen en tevens coördinator van het event.

Bij BASF Antwerpen, werden ongeveer 260 medewerkers opgeleid gedurende zes sessies die elk een halve dag in beslag namen. Ook Kurt Bock, voorzitter van de Raad van Bestuur van BASF SE, nam deel aan dit event. “We waren allemaal onder de indruk van de interesse die hij toonde en de vragen die hij stelde.” zegt Yves Neefs. “Ik ben zeer tevreden dat ons topmanagement zich engageert voor ‘Transportation & Distribution Safety’.” voegt hij eraan toe.

transportveiligheid BASF Transportation and Distribution Safety_NL-02

Read More

Group Van Loon ontvangt de Lean & Green Award voor hun inspanningen rond CO2 reductie

Group Van Loon werd beloond met een Lean & Green Award voor hun inspanningen en inzet om de CO2-uitstoot van hun vrachtwagenafdeling te verminderen.

Het Lean & Green project van het VIL (Vlaams Instituut voor de Logistiek) kent een alsmaar toenemend succes. Elk jaar neemt het aantal bedrijven toe die bereid zijn hun CO2-uitstoot met minstens 20% – gespreid over een periode van vijf jaar – te verminderen.

Vanuit hun vestiging in het hart van de Antwerpse chemische cluster, focust Van Loon zich in de eerste plaats op het transport van zowel gevaarlijke als niet-gevaarlijke chemische stoffen in tankcontainers binnen het Antwerpse havengebied. Hier heeft Group Van Loon trouwens ook z’n one-stop-shop (reinigings- en onderhoudsdepot) voor de tankcontainerindustrie.

Omdat een groot deel van het vrachtvervoer gevestigd is in een zone van 40 kilometer van en naar de deep-sea terminals en chemische bedrijven, zijn ze vooral gefocust om de CO2-uitstoot te verminderen door het aantal lege ritten en aantal kilometers naar beneden te brengen. Ze vinden het belangrijk dat er betere connecties in terminals en depots kunnen gemaakt worden en dat de onbenutte tijd en wachttijden in de fabrieken vermindert. Hiervoor werden er zowel intern als extern een reeks maatregelen genomen waar de samenwerking met de terminals en chemische bedrijven een belangrijke rol speelt. Wachttijden werden ingekort door snelle en gemakkelijke connecties op de pick-up & drop plaatsen mogelijk te maken. Samen met de chemische bedrijven werden logistieke oplossingen ontwikkeld. Men evolueert hiermee naar een on-site logistiek om wachtrijen en wachttijden te verminderen en de werking van laadplaatsen te optimaliseren.

Naast de reductie van CO2, wordt het brandstofverbruik verminderd en worden kosten vermeden. Group Van Loon wil meer dan alleen de wachttijden verminderen. Ze willen de voordelen met de klant delen zodat er effectieve kostenbesparingen tot stand komen en een echte win-win situatie ontstaat.

Om de hefboomwerking van deze optimalisatie te verhogen, wil Group Van Loon nu een 4PL-dienst (4th Party Logistics) ontwikkelen. De groep bundelt krachten met verschillende transportbedrijven om zo een nog grotere hefboom te creëren om via verdere optimalisaties kostenbesparingen te realiseren.

Read More

Transpharma Express verkent de nieuwe Silk Way voor geconditioneerd duurzaam transport

Het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) beëindigde met succes het collectief onderzoeksproject ‘Transpharma Express’. Doel van het project: een standaardoplossing voor het transport van temperatuur gecontroleerde producten over lange afstand per spoor realiseren. Het project focust zich op het vervoer tussen West-Europa en het Verre Oosten (China) via het Euraziatische continent. Dit project bracht een hele reeks uitdagingen met zich mee die allemaal gekenmerkt worden door deze algemene doelstelling: het creëren van een betrouwbare, technisch haalbare en efficiënte oplossing voor geconditioneerd lange afstandsvervoer via het spoor zodat er voldoende transportstromen aangetrokken kunnen worden en er een evenwicht tussen import/export tot stand komt waardoor het gebruik van zo’n progressief concept in stand gehouden kan worden.

Dit project werd uitgevoerd in samenwerking met verschillende industriële partners zoals BASF, Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij Antwerpen, de haven van Antwerpen, de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen, Eastman via Solutia Europe, FVP House, MSD Be well, Pfizer, UCB Pharma en UTi.

Het project consolideerde en evalueerde alle technische, technologische parameters op het vlak van de route en de risico’s. Daarna focuste het VIL zich op het testen van een alternatieve oplossing voor geconditioneerd vervoer per spoor. De test bevestigde de technische mogelijkheden van het containertype ‘45’850 liter diesel-electric reefer container’ dat volledig traceerbaar is.

De ontwikkeling van een gekoelde container die de breedte van een pallet heeft en aan industriële standaarden voldoet, verhoogt de duurzaamheid van het business model. Dit type container beantwoordt niet enkel aan de eisen van kwaliteit, traceerbaarheid en veiligheid die in oostelijke richting gelden. Het biedt tegelijkertijd een oplossing voor de exporteurs van elektronica in westelijke richting die momenteel met een winterstop van minstens drie maanden geconfronteerd worden. De alternatieve oplossing bleek bovendien twee keer zo snel als het zeevervoer en veroorzaakte dezelfde minimale ecologische impact.

De grootste uitdaging bestaat er echter in de technische, technologische en economische mogelijkheden om te zetten naar een business model dat op onafhankelijke basis zonder extra externe financiering werkt. In dat opzicht is het belangrijk dat de nationale spoorwegen van Wit-Rusland, Rusland, Kazachstan en China samen met de Chongqing Logistics Council het belang van samenwerken begrepen hebben om zo de markt een gecoördineerde aanpak te bieden.

De eerste belangrijke voorwaarde is de beschikbaarheid van een vloot van standaard 45 ‘ gekoelde containers. De eerste partij van 200 dergelijke containers werd in november 2014 gebouwd. Een nieuwe partij van 700 containers is voor 2015 gepland.

De tweede belangrijke voorwaarde van de industrie en de logistieke dienstverleners in verband met de effectieve uitvoering van een evenwichtige spooroplossing is de ontwikkeling van een commercieel netwerk dat instaat voor de uitvoering van de operaties. Dit zou in de loop van 2015 in werking treden.

Read More

Eastman begeleidt klanten bij veilig gebruik van methylamines

transportveiligheid Eastman-01   transportveiligheid Eastman-02   transportveiligheid Eastman-03

De business unit ‘Methylamines & Salts’ van Eastman lanceerde wereldwijd een campagne rond het veilig transport en gebruik van methylamines. Methylamines worden als vloeibaar gemaakt gas getransporteerd en zijn ontvlambaar. Het is dus uitermate belangrijk dat ze met de nodige voorzichtigheid behandeld en getransporteerd worden.

In het verleden kreeg het sales team regelmatig vragen van klanten die wilden weten hoe ze met deze producten op een adequate manier konden omgaan. In de praktijk werd vastgesteld dat gastanken regelmatig beschadigd waren of met de verkeerde labels terugkwamen van bij de klant.

Om dit soort problemen met gastanks te vermijden en de klanten correcte antwoorden op hun vragen te geven, startte Eastman met een opleiding die klanten wegwijs maakt in het veilig omgaan met deze stof. Binnen dit kader werd ook een wereldwijde campagne gelanceerd. Klanten ontvingen onder meer een gebruiksvriendelijke handleiding die aantoont hoe je methylamines in gastanks op een veilige manier ontlaadt. Ze kregen ook een USB-stick met daarin een video die stap voor stap de ontladingsprocedure beschrijft. En dan is er nog de begeleiding van het intern loading team die de klanten overal ter wereld helpt met het interpreteren van deze veiligheidsinstructies. Dit alles heeft één duidelijke doelstelling: ervoor zorgen dat de klanten van Eastman de gastanks veilig kunnen ontladen en dus ook op een correcte manier kunnen terugsturen.

Dit initiatief bewijst dat Eastman als Responsible Care bedrijf het thema ‘veiligheid’ zeer ernstig neemt. Niet alleen binnen maar ook buiten de bedrijfsmuren. Deze geïntegreerde beandering is namelijk de beste manier om veiligheid doorheen de hele waardeketen te garanderen.

Read More

Een aanzienlijke CO2-reductie met het Lean and Green actieplan van Bayer

transport en logistiek Covestro CO2 reductie

In het kader van het Lean and Green actieplan dat Bayer in 2012 opstelde, werden verschillende acties ondernomen om de CO2-uitstoot op de Antwerpse site drastisch te verminderen. Het gaat hier over maatregelen die genomen werden om het transport van de grondstoffen en afgewerkte producten op een doortastende manier te verbeteren. De doelstelling om tegen eind 2015 een CO2-reductie van 20% te bereiken werd gehaald. Dit kon onder meer gerealiseerd worden door deze optimalisaties:

  • het transport van natriumhydroxide gebeurt niet langer per lichter maar via een pijplijn;
  • de payload van zeeschepen wordt geoptimaliseerd. Omdat de steigers slechts een beperkte diepgang toelaten, werden schepen in het verleden enkel gevuld tot 60% van hun capaciteit. In het kader van dit project wordt de bijkomende 40% in een lichter geladen. De lading van de lichter wordt aan een kade met grotere diepgang overgeslagen in een zeeschip. Op die manier kan je een groter volume lading per verscheping transporteren. Het positieve effect hiervan is dat je met een kleiner aantal transporten hetzelfde volume kan vervoeren.
  • Er werden nieuwe compressors geïnstalleerd die gebruikt worden voor perslucht waarmee de kunststofkorrels worden verblazen.
  • Er werden verschillende maatregelen genomen om de payload van de transporten voor verpakte goederen te verhogen.
  • Daarnaast vonden er nog enkele kleinere ingrepen plaats zoals het vervangen van dieselheftrucks door elektrische alternatieven.
Read More