productveiligheid REACH hormoonverstoorders

Wat zijn hormoonverstorende stoffen?

Binnen de Europese Unie bestaat er nog geen definitie die omschrijft wat ‘hormoonverstorende stoffen’ zijn. Momenteel baseert men zich op de definitie zoals die in 2002 door de Wereldgezondheidsorganisatie bepaald werd: ‘an endocrine disruptor is an exogenous substance or mixture that alters funtion(s) of the endocrine system and consequently causes adverse health effects in an intact organism, or its progeny or (sub)populations.’*

Om te kunnen definiëren welke stoffen hormoonverstorend werken, is het essentieel dat er een aantal criteria gespecificeerd worden. Dit proces is aan de gang. Ook voor de industrie is het belangrijk dat hierover zo snel mogelijk duidelijkheid komt. Wat de criteria betreft, is het belangrijk dat er een duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen hormonaal actieve stoffen – dit zijn stoffen die door ons metabolisme uitgescheiden worden vooraleer er schade wordt aangericht – en stoffen die een negatief effect hebben op een gezond organisme of een populatie.

Europa neemt al maatregelen

Waar staan we vandaag? De Europese Commissie heeft een ‘roadmap’ samengesteld.
Dit is een stappenplan waarin het beleid rond hormoonverstorende stoffen uitgestippeld wordt. Ondertussen zijn in een aantal wetgevingen al maatregelen rond hormoonverstorende stoffen van kracht. Bij de wetgeving rond bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen, biociden, REACH is dit het geval.

In de bestaande REACH-wetgeving worden hormoonverstorende stoffen op dezelfde manier bekeken als andere zorgwekkende stoffen. Concreet wordt er dan verwezen naar kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen. In 2014 werden er voor het eerst 5 stoffen door de expertencommissie van de lidstaten op de kandidatenlijst voor autorisatie geïdentificeerd. Zij werden als hormoonverstorend en schadelijk voor het leefmilieu omschreven. Voor al deze stoffen golden er al eerder beperkingen of was er een verbod op gebruik (tenzij een autorisatie werd bekomen)

Momenteel worden er zo’n 29 stoffen via verschillende REACH-processen geëvalueerd op het vlak van mogelijke hormoonverstorende eigenschappen. Bij het overwegen van bijkomende maatregelen voor deze stoffen is het belangrijk dat factoren zoals de blootstelling aan en de sterkte van deze stoffen in acht genomen worden.

*Een hormoonontregelaar is een exogene stof of mengsel dat één of meerdere functies van het endocrien systeem (hormoonstelsel) verandert en hierdoor een negatief effect heeft op de gezondheid van een intact organisme of dat van z’n nakomelingen of (sub)populaties.