Challenge → Talent

Knappe koppen voor duurzame doelen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on print

De sector wil aantrekkelijke, diverse en zinvolle jobs blijven aanbieden om de 'first employer of choice' te worden voor elk talent.

Welke innovaties zijn nodig voor klimaatoplossingen en een betere recyclage van kunststoffen in een circulaire economie? Voor welke ziektes moeten we zeker een doeltreffend medicijn vinden? Of hoe zorgen we ervoor dat niemand honger lijdt als we straks met meer dan 10 miljard mensen zijn? Het zijn heel wat maatschappelijke uitdagingen waarvoor de sector van de chemie en life sciences volop mee naar antwoorden zoekt.

Mensen maken het verschil

Dat gebeurt met vallen en opstaan, maar aan de innovaties van de toekomst wordt vandaag wel al hard gewerkt. Dat is in de eerste plaats mensenwerk en daarvoor is talent nodig, zowel in de controlekamer als in het labo. Of ze nu uitblinken in techniek, sterk staan in wetenschappen, digitale kraks zijn of andere talenten hebben, in de chemie en life sciences kunnen jongeren echt het verschil maken en meewerken aan een duurzamere wereld.

Elke molecule of nieuw productieproces, elke ontdekking of innovatie, elk geneesmiddel of origineel materiaal. Het is altijd de optelsom van de kennis en expertise van mensen met diverse vaardigheden: wetenschappers, procesoperatoren, ingenieurs, technici, commercieel en ondersteunend personeel op alle niveaus. Samen bedenken, bouwen, onderhouden, bedienen en beheren ze complexe industriële installaties met oog voor veiligheid en kwaliteit.

Ontdek de visie op talent van Frédéric Druck, gedelegeerd bestuurder essenscia wallonie

Belgen met wereldfaam

Dat doen ze in de voetsporen van Belgische onderzoekers en ondernemers met wereldfaam zoals Ernest Solvay, Leo Baekeland, Lieven Gevaert, Paul Janssen of Marc Van Montagu. Zij hebben wereldwijd hun stempel gedrukt op de ontwikkeling van chemie, kunststoffen, fotografie, farmaceutica en biotechnologie.

Doctor Paul Janssen

90.000

Aantal medewerkers in de sector van de chemie en life sciences in België

Hun baanbrekende werk wordt vandaag verdergezet door meer dan 90.000 medewerkers in de sector dankzij wie al die moleculen dag na dag een waardevolle toepassing vinden in het dagelijks leven van elk van ons. Samen zorgen ze ervoor dat de chemie en farma met voorsprong de Belgische export- en innovatiekampioen is waarmee de sector een forse bijdrage levert aan de welvaart in ons land.

Zo heeft het kleine België een wereldwijde reputatie opgebouwd op het gebied van chemie en life sciences. Zowat alle toonaangevende internationale chemie- en farmabedrijven hebben een productievestiging of onderzoekslab in ons land. Die vormen samen de economische voedingsbodem voor tal van kmo’s en start-ups, ook in andere sectoren. Dit maakt van de chemie en farma een van de sterkhouders van de Belgische industrie en economie.

Het kleine België heeft een wereldwijde reputatie opgebouwd op het gebied van chemie en life sciences.

Een wervend verhaal

Als de sector die vooraanstaande rol de komende decennia wil blijven spelen, moet ze de lat hoog durven leggen en de ambitie koesteren om de meest aantrekkelijke werkgever te zijn voor elke student, elke werkzoekende, elke professional. Het aantal jobs in de sector stijgt al vijf jaar op rij en de strijd om talent vormt meer dan ooit een belangrijke uitdaging. Zeker omdat 1 op de 3 werknemers ouder is dan 50 en er nog altijd te weinig vrouwen en mensen met een migratieachtergrond de weg vinden naar een job bij een van de sectorbedrijven.

Dit betekent dat de chemie en life sciences in de eerste plaats helderder moet communiceren op maat van jongeren en andere leeftijds- en doelgroepen. De sector heeft een inspirerend en wervend verhaal te vertellen over de manier waarop ze praktische oplossingen biedt voor ons dagelijks comfort, maar vooral over hoe ze meehelpt aan de realisatie van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen overal in de wereld. Zoals via een betere gezondheidszorg, energiezuinige woningen en transport, klimaatvriendelijke technologieën en een kwaliteitsvolle voedselvoorziening voor een groeiende wereldbevolking.

Zinvol werk

Om de transitie naar een duurzame samenleving met succes door te voeren, zijn er veel vrouwen en mannen nodig met slimme ideeën en bekwame handen

Die maatschappelijke meerwaarde op een authentieke en oprechte manier duidelijk maken, is wellicht de belangrijkste opdracht voor de komende jaren. Dat vraagt om meer transparantie en volgehouden inspanningen om vooroordelen bij te stellen en onwetendheid tegen te gaan. Net zoals de rest van de samenleving staat de chemie en life sciences voor een cruciale transitiefase. Om die succesvol door te voeren zijn veel vrouwen en mannen nodig met slimme ideeën en handige handen.

Zij krijgen zo de opportuniteit om hun steentje bij te dragen aan een duurzame samenleving. Maar dat kan alleen als hun werk zelf ook duurzaam is. Dat wil zeggen: gevarieerd, zinvol en vol te houden op korte en lange termijn. Binnen de sector leeft een sterk engagement om te zorgen voor een werkomgeving die medewerkers op alle niveaus kansen geeft, teamwork vooropstelt, perspectief biedt op boeiende loopbanen, talent evenwaardig naast diploma’s zet en levenslang leren voluit aanmoedigt.

Co-creatie tussen industrie en onderwijs

Sector Initiative

Hoe de theorie op school tot leven brengen: UCB werkt samen met een technische school in Charleroi

Een belangrijke hefboom om meer jongeren te inspireren voor een job in de sector is een betere wisselwerking tussen onderwijs en industrie. Scholen en ondernemingen kunnen en moeten nog vaker en nauwer samenwerken, bijvoorbeeld via bedrijfsbezoeken met de klas of gastlessen waarbij werknemers met passie over hun job komen getuigen. Andersom kunnen lesgevers tijdens leerkrachtenstages proeven van de meest recente technologische evoluties en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn.

De sector wil zelfs een stap verdergaan. Heel wat scholen kampen met een tekort aan vakleerkrachten, vooral voor technische en wetenschappelijke vakken zoals wiskunde of chemie. Net die vakken zijn ontzettend belangrijk voor de vorming en opleiding van talent voor de chemie en life sciences.

Met een administratief eenvoudig en flexibel systeem waarbij medewerkers uit de industrie na een kort pedagogisch opleidingstraject ook enkele uren per week voor de klas kunnen staan, slaan onderwijs en bedrijfsleven twee vliegen in een klap: meer beschikbare vakleerkrachten en meer praktijkgerichte lessen.

Onderwijs industrieklaar maken

Sector Initiative

Janssen Pharmaceutica uitgeroepen tot SDG Voice 2019 voor hun sociaal engagement met het WISTEM2D-project

Dergelijke interactie verkleint de kloof tussen schoolbank en werkvloer, tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Het helpt om elkaars noden en wensen beter te leren begrijpen en vanuit een gedeeld begrip gezamenlijke acties en initiatieven uit te werken, met aandacht voor de meest kwetsbaren in de samenleving. Zo maken we het onderwijs industrieklaar en wordt het voor leerlingen duidelijker tot welke concrete toepassingen de leerstof uit hun handboeken kan leiden.

Die uitwisseling hoeft zich niet te beperken tot het secundair onderwijs. Ook aan hogescholen en universiteiten is dergelijke kruisbestuiving met de industrie bijzonder waardevol. Meer mobiliteit tussen de academische wereld en bedrijven biedt studenten de kans op industriële praktijkervaring, zowel in binnen- als buitenland. Ook buitenlands toptalent aantrekken mag geen taboe zijn.

Steun voor STEM

Sector Initiative

Gamification brengt tabel van Mendelejev tot leven in Technopolis and PASS

De technische en wetenschappelijke STEM-studies (Science, Technology, Engineering & Mathematics) zijn de broedplaatsen voor het talent dat de chemie- en farmasector nodig heeft. Maar in vergelijking met andere geïndustrialiseerde landen scoort ons land zwak op de in- en uitstroom van jongeren in deze studierichtingen.

De promotie van STEM-onderwijs, vanaf de kleuterklas tot in de universiteitsaula, blijft daarom een levensbelangrijke missie. Via strategische partnerschappen met doe-centra als PASS en Technopolis wil de sector kinderen op een leuke manier tonen dat kiezen voor STEM veel kansen biedt op boeiende jobs waarin ze een groot verschil kunnen maken voor onze maatschappij.

Innoverende leermethoden

Duaal leren, een combinatie van leren op school en leren op de werkvloer, is de perfecte manier om leerlingen praktijkervaring te laten opdoen in een realistische werkomgeving

Tocht hebben STEM-studierichtingen nog te weinig aantrekkingskracht, terwijl het technisch onderwijs blijft kampen met een slap imago. Ook het idee dat wetenschappen en techniek niets voor meisjes is, blijkt een hardnekkig vooroordeel dat voor veel talent de weg blokkeert. Het is de gedeelde verantwoordelijkheid van de ganse samenleving om hier verandering in te brengen. Daarom is innovatie in de manier van lesgeven broodnodig, op alle onderwijsniveaus.

De chemiesector is een pionier in de duaal leren, een combinatie van leren op school en leren op de werkvloer. Het is de perfecte manier om leerlingen praktijkervaring te laten opdoen in een realistische werkomgeving. Door dit systeem uit te breiden naar het hoger onderwijs, ook voor masterstudenten, verwerven jongeren niet alleen technische kennis maar ook sociale vaardigheden of ‘soft skills’, zoals leren samenwerken in multidisciplinaire teams.

Meer bedrijfsstages, met een langere duurtijd en op maat van de industrie, kunnen eveneens een krachtige hefboom zijn om die connectie met arbeidsattitudes en de cultuur van het bedrijfsleven sneller en beter te maken. Om het leren naar het volgende niveau te tillen, dienen vernieuwende didactische toepassingen zoals virtuele realiteit en digitale leerplatformen volop geïntegreerd te worden.

Competenties van de toekomst

De vraag naar nieuwe inzichten en competenties is dus bijzonder groot. Jonge mensen moeten de vakoverschrijdende vaardigheden aanleren die nodig zijn om een circulaire economie op gang te trekken waarin het hergebruik van grondstoffen en energie de toon zet. Ze moeten zich trainen in de nieuwste technologische en wetenschappelijke ontwikkelingen om mee te zijn met de toenemende automatisering, digitalisering en robotisering. Ook bestaande werknemers hebben daarom nood aan levenslang leren met relevante opleidingen en bijscholing in alle fasen van hun loopbaan.

Sector Initiative

SIRA-opleiding leidt in totaal 940 jongeren op zodat ze aan de slag kunnen bij Antwerpse chemiebedrijven

De chemie en life sciences speelt hierop in met de uitbouw van een trainingsaanbod op maat via diverse sectorale opleidingscentra. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de sociale partners en het sectorale vormingsfonds Co-valent. Zo zijn ACTA, Cefochim, PlastIQ, en vanaf 2021 ook ViTalent, sectorspecifieke competentiecentra met aangepaste infrastructuur waar werknemers, studenten en werkzoekenden zich kunnen bijscholen voor een breed aanbod aan functies binnen de chemie, kunststoffen en life sciences. Daarvoor wordt nauw samengewerkt met de onderwijswereld, FOREM en de VDAB.

Daarnaast zijn deze competentiecentra een belangrijke schakel om kansengroepen op weg te zetten naar een job in de sector. Zo is er het SIRA-project in de regio Antwerpen dat al sinds 1987 jonge werkzoekenden zonder geschikt diploma herschoolt tot procesoperator voor de chemiesector. Dergelijke initiatieven verdienen uitbreiding naar de rest van het land met extra aandacht voor doelgroepen die nog te weinig bereikt worden, zoals nieuwe Belgen van de tweede en derde generatie.

Co-creatie met sociale partners

Deze opleidingscentra en tewerkstellingsacties zijn een goed voorbeeld van de lange traditie van sociale dialoog in de sector die net na de Tweede Wereldoorlog trouwens mee aan de basis lag van het Sociaal Pact. Die constructieve relatie tussen werkgevers- en werknemersorganisaties wordt verdergezet in het Demografiefonds, waarmee de sector een antwoord biedt op de demografische evoluties en de vergrijzing.

Het Demografiefonds biedt inhoudelijke en financiële ondersteuning voor allerlei maatregelen rond werkbaar werk in de sectorbedrijven. De focus ligt op vier actiedomeinen: werk, gezondheid, competenties en loopbaanbeleid. Daarbij gaat het vaak om maatwerk per onderneming zodat medewerkers op een haalbare en gemotiveerde manier hun job kunnen uitoefenen. Dit unieke initiatief bewijst dat een constructieve sociale dialoog concrete resultaten oplevert. En dat is nodig, want er is nog veel werk aan meer en beter werk.

Uitdagingen

  1. Zorgen voor boeiende, gevarieerde en betekenisvolle jobs om de sector als aantrekkelijke werkgever te positioneren bij elk jong talent.
  2. Stimuleren dat meer jongeren, ongeacht geslacht, etnische afkomst of sociale achtergrond, kiezen voor STEM*-onderwijs en een carrière in de chemie- en farmasector.
  3. Verhogen van de interactie en samenwerking tussen het bedrijfsleven en alle onderwijsniveaus door innovatieve en praktijkgerichte leermethoden in te zetten en expertise te delen.
  4. Investeren in duurzame loopbanen en levenslang leren in nauwe samenwerking met sociale partners en de sectorale opleidingscentra.
  5. Aanbrengen van nieuwe en digitale vaardigheden en competenties om werknemers voor te bereiden op de jobs van de toekomst.
*STEM staat voor Science, Technology, Engineering & Mathematics

Deze website maakt gebruik van cookies om uw browse-ervaring te verbeteren (optimalisatie van de functionaliteiten van de site, het delen van inhoud op social media en het verzamelen van statistische gegevens). Door verder te browsen op onze website verklaart u zich akkoord met het gebruik van dergelijke cookies.